తెలుగు కవితా సాహితీ నిధి, దాశరధి!

చూపులకు పొట్టివాడైనా కవితా రచనలో బహు గట్టివాడు

దాశరధి. చిన్ననాటే నిజాంపాలన నియంతృత్వంపై తిరుగు

బాటు చేసి విప్లవ సమరం చేసిన ధైర్యశాలి.తన జీవితాన్ని

కవితకే అంకితం చేసి కవిగానే 1987 నవంబరు 5 తేదీన

కీర్తిశేషుడైన దాశరధి పూర్తి పేరు దాశరధి కృష్ణమాచార్య.

ఆయన సంస్కృతం,తెలుగు,ఉర్దూ భాషలలో కవితారచన

చేయగల ప్రతిభాశాలి. ఆచార్య ఆత్రేయ సారధ్యంలో నిర్మించిన

"వాగ్దానం": చిత్రంతో ఆయన సినీరంగ ప్రవేశం జరిగింది.

"నా కంటి పాపలో నిలిచిపోరా

నీ వెంట లోకాలు గెలవ నీరా"

అనే పాటతో దాశరధి సినీకవిత మొదలయింది."ఏ దివిలో

విరిసిన పారిజాతమో,ఏ కవిలో మెరిసిన ప్రేమ గీతమో",

"నడిరేయి ఏ జాములో" అంటూ ఏడుకొండలస్వామి పై వ్రాసిన

పాట మరువలేనివి.తెరపై కూడా శ్రీ దాశరధి "చదువుకున్న

అమ్మాయిలు,"శభాష్ పాపన్న" చిత్రాలలో అగిపించారు. ఆయన

కలం నుంచి వెలువడిన చిత్రగీతాలలో, "రాము" చిత్రంలోని

"రారా క్రిష్ణయ్యా రారా క్రిష్ణయ్యా,దీనుల కాపాడా రారాక్రిష్ణయ్యా",

"లేతమనసులు" చిత్రంలోని "అందాల ఓ చిలుకా అందుకో నా

లేఖ, నా మదిలోని కలలన్నీ ఇక చేరాల నీ దాకా", "మూగ

నోము" లోని "నిజమైనా కలయైనా నిరాశలో ఒకటేలే,పగలైనా

రేయైనా ఎడారిలో ఒకటేలే","మేనకోడలు" లోని "తిరుమల

మందిర సుందరా సుమధుర కరుణా సాగరా","ఒకేకుటుంబం"

లోని "మంచినిమరచీ వంచన నేర్చి నరుడే ఈనాడు వానరుడైనాడూ"

సినీసాహిత్యంలో చిరకాలం వాడిపోని అద్భుత కవితాకుసుమాలు

దాశరధి మిర్జాఅసదుల్లాఖాన్ గాలిబ్ ఉరుదూ గీతాలను

గాలిబ్ గీతాలు పేరిట అనువందించారు "గాలిబ్ గీతాలు" శ్రీ బాపు

రెఖాచిత్రాలతో పుస్తకరూపంలో వెలువడింది.

"ప్రతిది సులభమ్ముగా సాధ్యపడదు లెమ్ము

నరుడు నరుడౌట యెంతో దుష్కరము సుమ్ము"

అని అనువదించారు దాశరధి. ఈ ప్రపంచంలో చాలా సులభంగా

జరగవలసిన పని కూడా చాలా కష్టంమీద జరుగుతుంది.అలానే

మనిషి మనిషిగా మారటం కూడా చాల కష్టమే అన్న గాలిబ్

రచన సులువుగా అర్ధమయేటట్లు చెప్పారు దాశరధి. మరో చోట

ఆయన అంటారు. "అన్ని రోగములకు నౌషధం బుండియు ప్రణయ

రోగమునకు కనము మందు".ఇలా సాగిపోతుంది కవితాప్రవాహం.

తన గాలిబ్ గీతాలను అక్కినేనికి అంకితమిస్తూ ఆయన ఇలా

అంటారు...

"మైత్రి యనెడి దివ్య సూత్రమ్ము బంధించె

నిన్ను నన్ను, మిన్ను మన్ను వోలె.

తారకా పధాల దనరు నీ చేయూత

ధరణి పైని నాకు దొరుక జాలె......ఇలా వ్రాస్తూ

నీ గళాన సమర్పింప నిమ్ము నన్ను

మేలి గాలిబు గీతాల పూలమాల" అంటూ

ముగిస్తారు. ఎమెస్కో బుక్స్ ,విజయవాడ వారు ప్రచురించిన ఈ

పుస్తకంలో కవితతో బాటు బాపుగారి బొమ్మలు అలరిస్తాయి.

దివ్య దీపావళి శుభాకాంక్షలు

"చీకటి వెలుగుల రంగేళీ, జీవితమే ఒక దీపావళీ!

అందాల ప్రమిదల, ఆనందజ్యోతుల ఆశల వెలిగించు దీపాలవెల్లి"

ఆత్రేయ

ఈ చిరుదివ్వెల దీపావళి నవ్య వెలుగులు నింపాలని,

మనాసారా కోరుకుంటూ..

మీ

సురేఖ

షడ్రుచులు-2

జ్యోతి గారికి పోటిగా నేను షడ్రుచులు వ్రాయటం మొదలెట్టాననినిమీరను

కుంటె మీరు ప(త)ప్పులోకాలేసినట్టే!.నాకు వండిన వంటలు ఆరగించడంలో

ప్రావీణ్యం వుందిగానీ తయారుచేయడంలో ఏ మాత్రం అనుభవంలేదు.

కానీ కూరలను తరగడంలో నేను చాలా నేర్పరిని. నా శ్రీమతికి కత్తిపీటతో

తప్ప చాకుతో తరగడం రాదు. కాని నాకు మాత్రం చాకుతో అన్ని

రకాల కూరలను తరగడమంటే చాలా ఇష్టం.అందుకే ప్రతి రోజుకూరలను

తరిగి వంటలో సాయం చేస్తాను. తరగందే కూరలు వండటం కుదరదు

కనుక, ఏ కూరైనా బాగుందంటే నేనే మూలకారకుణ్ణి అని అంటుంటాను.

నాకు వంటరాదు కాని చాలా మంది మగవాళ్ళు వంట చేయడంలో

అనుభవజ్ఞులే. అందుకే కదా "నలభీమ పాకం" అని అంటారు కాని,నిజంగా

రోజూ వంట వార్పూతో కష్టించే ఆడవాళ్ళ పేరుతో ఏ పాకం పేరుపొందలెదు!

బాపుగారికార్టూన్లలో చాలామంది మొగవాళ్ళు ఇంట్లో వంట చేసి నవ్విస్తుంటారు.

అప్పుడప్పుడూ ఇంట్లో మగవాళ్ళకు వంట చేయవలసివచ్చినప్పుడు వంట

చేశాము అని చెప్పకుండా ,ఈ రోజు చెయ్యికాల్చుకున్నాని చెబుతారు!

ఏమైనా ఈ రోజుల్లో వంట చాలా సులువైపోయింది. రోట్లో పచ్చల్లు, పప్పులు

రుబ్బవలసిన పనే లేదు. అన్నిటికీ మిక్సీలొచ్చాయి. రోట్లో రుబ్బిన కంది

పచ్చడి రుచి మిక్సీలో చేస్తే చస్తే రాదు. ఇప్పుడు కారం కూడా రెడీమేడ్ గా

దొరుకుతున్నది. పూర్వం ఆవకాయల కాలం వచ్చిందంటే ప్రతి ఇంట్లో

రోకళ్ళ చప్పుళ్ళు వినిపించేవి. రెండు రోకళ్ళు ఒక దాని తరువాత ఒకటి

తగలకుండా రొట్లో పైకి క్రిందికీ రైథమ్ గా కదులుతుంటే మాకది వింతగా

తోచేది. కారం కోరొస్తున్నా అక్కడే కూర్చొని చూసేవాళ్ళం. ఆ కాలంలో

వంటలు వండటం కూడా భారీగా వుండేది. ఫెళ్ళిళ్లకు, మరేకార్యానికైనా

గాడిపొయ్యి త్రవ్వేవాళ్ళు. ఒకే సారి నాలుగైదు పెద్ద గుండిగలు పెట్టి

వంటలు చేసేవారు.ఇంటి పెరట్లో ఖాళీ స్థలం వుండేది కనుక మట్టిని

తవ్వి గాడిపొయ్యి ఏర్పాటుచేయడానికి వీలుండేది. వంటశాల

భలే సందడిగా వుండేది. ఇప్పుడేమో కాటరింగ్ వచ్చేసింది. ఎవరెవరో

ఎక్కడెక్కడొ చేసి తీసుకువస్తున్నారు. పచ్చని అరటి ఆకులు బదులు,

మెరుపు కాగితాలు అతికించిన అట్ట కంచాలొచ్చాయి.హాయిగా బంతిలో

కూర్చొని విందు చేయడం కాకుండా కంచాలు పట్టుకొని క్యూలో నిలబడి

జైళ్ళల్లో ఖైదీల్లా వేయించుకోవడం.! రాబోయే కాలం లో పొట్లాలు కట్టి

వరద భాధితులకు పంచినట్లు పంచినా ఆశ్చర్యపడనవసరం లెదు.

ఇకతిండి మీద జోకులూ ,సామెతలూ,ప్రభోదాలు మన తెలుగులో

చాలా వున్నాయి...

* తిండికి తిమ్మరాజు పనికి పోతురాజు

* కూటికోసమే కోటి విద్యలు

* అప్పుచేసి పప్పు కూడు

* ఇంగువ కట్టిన గుడ్డ

*అన్నం చొరవే గాని అక్షరం చొరవలేదు

*అన్నీ వున్న విస్తరి అణిగి మణిగి వుంటుంది; ఏమీలేని విస్తరి

ఎగిరెగిరి పడుతుంది

*అన్నమైతేనేమిరా? సున్నమైతే నేమిరా ? ఈ పాడు పొట్టకు

అన్నమే వేతామురా

*పప్పుచారు అడుగుది - పరమాన్నం పైపైది రుచి..ఇలా ఎన్నో

గురజాడ అప్పారావు గారన్నారు,"తిండిగలిగితె కండగలదోయ్"

ఇంగ్లీష్ లోకూడా ఓ మంచి మాట ఉంది;

EAT TO LIVE BUT NOT LIVE TO EAT.

తిండికీ మరో అర్ధం మన వాళ్ళు చెప్పారు. లంచాలు బొక్కేవాళ్ళను

"వాడు చాలా తినమరిగాడు" అని!

ముక్తాయింపుగా ముళ్లపూడి వారి జోకులు!నవ్వితే నవ్వండి!

(మాకభ్యంతరం లేదు)

*చిరాగ్గా వున్న భర్తని పరాగ్గా వున్న భార్య పిలిచి

"ఈపూట అరటికాయొండనా,వంకాయొండనా?" అంది.

" నా తలకాయ వండు."

" ఆవపెట్టి వండనా? వేయించమంటారా?"

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

* సుబ్బారావుగారు పకపక నవ్వి"ఏమయ్యా,ఇదెప్పట్నించి?

నీ కంచం నువ్వే కడుక్కోడం?"అన్నాడు.

"అబ్బే ఎన్నడూ లేదు!" అన్నాడు చక్రవర్తి.

"ఆ, ఇందాక నా కళ్లతో నేను చూస్తినే"

"పిచ్చివాడా, అది నాది కాదోయ్, మా ఆవిడ తిన్న కంచం"

అన్నాడు చక్రవర్తి విరగబడి నవ్వుతూ.

<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<<

కూరల చిట్కా: (కొనే టప్పుడు,వండే టప్పుడు కాదు):ఈ సారి మాల్ లో కూరలు

తీసుకొనేటప్పుడు, ప్లాస్టిక్ కవరును చేతికి గ్లవ్ లాగ తొడుక్కొని పచ్చి మిరప

లాంటివి గుప్పిడిలో తీసుకొని తిరిగి కవరును రివర్స్ చేస్తే అవన్నీ కవరులోకి

చేరతాయి! మీ చేతికి మట్టంటకుండాఓ పనై పోతుంది,బాబూ!!

ఇక్కడ నవ్విస్తున్న కార్టూన్లు ఇంకెవ్వరివి? మిమ్మల్ని నవ్వించి

కవ్వించే శ్రీ బాపు గారి "బాపు కార్టూన్లు ,సంపుటి ఒకటి లోనివి!

మా బాపుగారికి కృతజ్ఞలతో... ..

రాజకీయ మాయాజాలం !!

ఉదయాన్నే హడవిడిగా పచ్చా త్రిరంగారావు మా ఇంట్లోకి

స్వీట్ పాకెట్తో అడుగుపెట్టగానే ఆశ్చర్యంతో నోరెల్లబెట్టాను.

" నే నందించే స్వీట్ కోసం మీరు నోరు తెరచి రెడీగా

వున్నారన్నమాట" అన్నాడు త్రిరంగారావు." పచ్చపార్టీ

నీకు కార్పరేటర్ గా సీటిచ్చినా రాత్రికి రాత్రి ఎగస్పార్టీలో

చేరిపోయి ఇలా ప్రత్యక్షమైతే ఆశ్చర్యంతో నోరు తెరిచా,

అంతే" అన్నా.

" ఏమండోయ్! నేనిప్పుడు నా మాతృ,అదే "అమ్మ" పార్టీ

లోకి వచ్చేశా! కార్పెరేటర్ గా అమ్మ దయతో పోటీ చేస్తున్నా"

అన్నాడు, రాబోయే ఎలక్షన్స్ కోసం వానలో వేసిన సిసీ

రోడ్డు నుంచి బయటపడ్డ కంకరరాళ్ళలా పళ్లు బయటపెట్టి

ఇకిలిస్తూ.

" అదేమిటోయ్, ముందు రాత్రి దాకా పచ్చజండా వేసుకొని

తిరిగావు!ఏవిటి సడన్ గా ప్లేట్ మార్చావు". అంటూ శ్రీమతితో

"ఇదిగో మన పచ్చాత్రిరంగారావొచ్చాడు.కాఫీ పట్రా"అన్ననా మాట

నోటినుంచి పూర్తిగా రాకుండానే, "కాఫీనా?! ఎలా చేయమంటారు?

ఆ దిక్కుమాలిన గాస్ నిన్ననే ఐపోయింది.మరో నెల దాకా

కాఫీ,భోజనం మాట ఎత్తకండి. ఇక హోటల్ కారియరే గతి"

అంటూ ఓకేక పెట్టింది. కాఫీ కోసం ఆతృతగా ఎదురుచూసిన

త్రిరంగం టికెట్ దొరకని అభ్యర్ధిలా ముఖం పెట్టి" ఆమాట,గాస్

దొరకని విషయం కాదు, పార్టి మారిన విషయం నిజమే. మందు

సారీ, ముందు రాత్రి అంతా ఆలొచించి పార్టీ మారిపోయానండి’

అన్నాడు.

": నీ అన్యాయం కూలా! రౌడీజం పెరిగిపోయిందనీ,గాస్ కు

ఎన్నడూలేని కొరత వచ్చి పడిందని,దొంగతనాలు, దోపిడీలూ,

రేపులూ కిడ్నాపులూ, త్రాగుబొతుల చిందులూ పెరిగిపోయాయని,

చలికాలంలోనూ చీటికీ మాటికీ చీకట్లో ముంచుతూ దోమల మోతతో

కరెంట్ కోతలనీ గోల పెట్టేవాడివి కదా?!" అన్నా మరోసారి ఆశ్చర్య

పడబోయి, నిలద్దొక్కుకుంటూ.

" అలా ప్రతి సారీ పడకండి సార్! పెద్దవారు అలా పడి ఏ కాలో

విరిగితే, మాకో ఓటు పోగలదు.మీ సందేహాలన్నిటినీ తీరుస్తా.

ఓపికగా వినండి. ఈ కరెంట్ కట్ వల్ల మా ఆవిడ ఆ దిక్కుమాలిన

టివీ ముందు కూర్చొని చండాలపు సీరియల్స్ చూడటం కుదరక

నేనింటికి రాగానే నా ముఖాన ఇంత ముద్ద పడేస్తున్నది.ఇక పట్ట

పగలు జరుగుతున్న దోపిడీలు వల్ల ఎంత మేలో నే చెబితే మీరు

కూడా మా ఇంట్లోకి కూడా ఎప్పుడొస్తారా ఆ దోపిడిదొంగలు అని ఎదురు

చూస్తారు! మొన్న ఆదివారం మధ్యాహ్ణం కరెంట్ ఆనవాయితీగా

పోగానే మేం అలా పెరట్లో చెట్టునీడన కూర్చున్నామా, ఎవడో దర్జాగా

వచ్చి హాల్లోని టీవీని ఠీవిగా ఎత్తుకు చక్కాపోయి ఎంతో మేలు చేశాడు!

దోపిడీలవల్ల ఎంత మేలు జరిగిందో చూశారుగా! ఇక రౌడీజం అంటారా?

అది అమ్మ పార్టీ అంటే గిట్టని వాళ్ళ మాట. ఎక్కడున్నారండీ రౌడీలు.?

అసెంబ్లీ, పార్లమెంట్, కార్పొరేషన్ ఎన్నికల్లో దర్జాగా ఎన్నికై పోయారు

కదా పాపం! సెకండ్ షోలంటూ రాత్రుల్లు బలాదూర్ తిరిగే మా అబ్బాయి,

సాయంత్రం షాపింగంటూ ఇల్లు గుల్ల చేస్తున్న మా అమ్మాయి, మా

ఆవిడ వీధి వీధికి వున్న దేవదాసులను చూసి భయపడి బయటకు

వెళ్ళటమే మానేశారు. ఇంటింటికీ ఇరవైనాల్గు గంటలూ నీళ్ళంటే,

వీళ్ళ మొహం అని మీలాటి వాళ్ళంతా ఎగతాలి జేశారు కాని, మొన్నటి

నుంచి ఎడతెరపి లేకుండా కురుస్తున్న వానల్తో వీధి వీధికి, ఇంటింటికి

రోజుల తరబడి నీళ్ళే నీళ్ళు. కాదన్న వాళ్ళ కళ్ళు పోవా చెప్పండి. అందు

చేత ఇన్ని మేల్లు జరుగుతున్న పార్టీలో నే జేరటం తప్పటారా? పెద్దవారు

మీరే చెప్పండి. ఇలా నే పార్టి మారినందుకు పచ్చపార్టీ వాళ్ళు నా దిష్ఠి

బొమ్మలు తగలపెడుతున్నారట. నే అర్జంటుగా వెళ్ళి వాళ్ళ దిష్ఠి బొమ్మలూ

తగలేయడానికి ఏర్పాట్లు చేయాలి.మరో మాటండి. చెప్పటమే మర్చిపోయా.

మా వాడిచేత "దిష్ఠిబొమ్మల సప్లైకంపెనీ" మొన్నే మొదలెట్టించా.ఒక సీజనంటూ

లేని ఈ వ్యాపారం మహ జోరుగా మీ ఆశీర్వాదబలంతో సాగుతుందని మనవి

చేస్తున్నా" అంటూ నా నోట్లో ఓ స్వీటు కుక్కి బయటికి పరుగుతీశాడు పచ్చా

త్రిరంగారావు.

"ఔరా! అంటూ ఆశ్చర్యపడ్ద నేను మా శ్రీమతి చెయ్యందించి లేపేదాకా

లేవలేకపోయాను.

>>>>>>>>>>>>>><<<<<<<<<<<<<<<<<<

తరచు పార్టీలు మారే రాచకీచకులగురించి నే నాడో వ్రాసిన ఈ వ్యంగ్య

కధనం కాగితాలు సర్దుతుంటె దొరికింది. ఎప్పటి కీ నూతనంగా వుండే ఈ

కధనం అందరికీ నచ్చుతుందనే ధైర్యంతో మీ ముందు వుంచుతున్నాను.

నంబర్ల సంబరాలు!!

ఈ రోజు నవంబరు ఒకటి.కదా! సంబరాలు వద్దంటూ

కొందరు హడావిడీ చేస్తున్నారు. ఇవన్నీ మనకెందుకు

గానీ ,ఈ మధ్య తేదీలు గమ్మత్తుగా వస్తున్నాయి! గతనెల

పదో తేదీ ఇలా వచ్చింది10.10.10 !! మరి ఈ రోజు తారీఖు

చూశారుగా ! నాలుగు ఒకట్లు వచ్చాయి.

011110

నేను దాదాపు యాభై ఏళ్లక్రితం ఆంధ్రవారపత్రికలో వేసిన

లెఖ్కల మాష్టారి కార్టూన్ చూడండి.